Tư vấn xã hội

Từ điển bỏ túi của người lao động

LƯƠNG THÔ

  • Lương tháng chưa bị khấu trừ thuế và các khỏan nộp bảo hiểm xã hội và y tế
  • Nó bao gồm lương cơ bản và các khỏan phụ cấp khác và các khỏan chi thay lương
  • Lương thô, tính theo giờ công hoặc theo tháng làm việc, được ghi rõ trong bản Hợp đồng lao động, trên bản tính tiền lương hoặc trên bảng trả tiền công.

LƯƠNG SẠCH

  • Khỏan tiền bạn được nhận vào tay bằng tiền mặt hoặc chuyển khỏan
  • Người chủ lao động phải đưa cho bạn bảng tính tiền lương (văn bản về tiền công)

CÁC LỆ PHÍ PHÁP LÝ PHẢI TRẢ

Với tư cách là người làm công ăn lương, bạn có quyền đòi hỏi được trả lương cao hơn khi:

  • bạn làm thêm giờ (thêm 25 %) – nếu bạn đã thỏa thuận trước và đã có xem xét đến trường hợp làm thêm giờ, bạn không có quyền đòi trả phụ phí, nhưng phải có thỏa thuận từ trước, là bạn sẽ làm thêm bao nhiêu giờ (được làm thêm nhiều nhất là 150 giờ /1 năm)
  • cho các công việc tiến hành trong các ngày lễ (thêm 100%) –
  • cho các công việc tiến hành ban đêm hay trong những ngày nghỉ cuối tuần (thêm 10%)
  • cho các công việc tiến hành trong môi trường độc hại

LÀM THÊM GIỜ

  • Tiền lương đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động hoặc đánh giá tiền lương là 40 giờ mỗi tuần. Tất cả mọi thứ bạn làm việc ngoài những giờ, chủ nhân phải trả tiền. Làm thêm giờ sử dụng lao động của bạn có thể đặt tối đa là 150 giờ trong một năm dương lịch và không quá 8 giờ một tuần.
    Bất cứ điều gì trên phạm vi này (trên 150 giờ / năm và 8 giờ / tuần) chỉ có thể tham khảo ý kiến với bạn.
  • Trong cả hai trường hợp này, nhưng mỗi giờ làm việc thuộc về tiền lương giờ của bạn + ít nhất 25% phụ phí. Nếu bạn có một hợp đồng lao động nói rằng sử dụng lao động của bạn không hoàn trả làm thêm giờ ("tiền lương đã được thỏa thuận liên quan đến khả năng làm việc ngoài giờ với 150 giờ một năm"), đó là cung cấp bất hợp pháp - có thể chỉ nhận được cơ bản hay lương tối thiểu không tính thêm tiền làm thêm giờ.

TIỀN BÙ THAY LƯƠNG

  • Là khỏan tiền – được tính theo mức lương trung bình của bạn –mà bạn sẽ nhận được cho những ngày tuy bạn không làm việc nhưng lại có quyền đòi tiền lương (ví dụ: những ngày nghỉ ốm đầu tiên, những ngày nghỉ phép, ngày lễ, ngày đi khám bệnh, ngày cưới, ngày dự tang lễ vv...).

CÁC HÌNH THỨC GIẢM THUẾ

  • Như người làm công ăn lương, bạn có thể trả thuế từ thu nhập /lương mức thấp hơn hoặc sau khi tính tóan tổng kết cuối năm, bạn sẽ được hòan trả một phần tiền thuế

(nếu bạn đang đi học, đang nghỉ hưu hoặc nghỉ theo chế độ tàn tật, bạn là người tàn tật, bạn trả tiền bảo hiểm hưu trí, bạn đang trả góp tiền lãi từ khỏan vay xây dựng, bạn phải nuôi con, nuôi vợ/chồng, người không có thu nhập hoặc có thu nhập thấp)

  • bạn có thể đòi hỏi được giảm nhiều khỏan trả một lúc, bạn phải mang nộp cho chủ lao động các văn bản chứng minh rằng bạn có quyền đó (chỉ một người trong cặp vợ chồng được xin giảm thuế do nuôi con)

BOZP (An tòan lao động và bảo vệ sức khỏe trong công việc)

  • Chủ lao động phải mở khóa hướng dẫn cho bạn về vấn đề bảo đảm an tòan lao động và bảo vệ sức khỏe trong công việc như thế nào
  • phải thông báo cho bạn biết rõ các mối nguy cơ của công việc bạn sẽ làm, và theo yêu cầu của công việc, phải đưa cho bạn các trang bị bảo hộ lao động miễn phí
  • như người làm thuê, bạn có quyền từ chối thực hiện công việc, cái đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe hay tính mạng của mình

KHÁM SỨC KHỎE KHỞI ĐẦU VÀ LÚC KẾT THÚC

  • Chủ lao động có thể muốn bạn phải đi khám sức khỏe khởi đầu ở chỗ bác sĩ (thường là bác sĩ của công ty/xí nghiệp), trước khi ký kết hợp đồng lao động
  • việc khám sức khỏe này không được công ty bảo hiểm y tế trả tiền – chủ lao động nên trả khỏan lệ phí này.
  • Khi kết thúc quan hệ lao động bạn cũng trải qua lần khám sức khỏe kỳ cuối ở chỗ bác sĩ, bác sĩ sẽ xác định tình trạng sức khỏe hiện tại và xem xét sức khỏe của bạn có bị ảnh hưởng xấu gì không do các công việc đã làm (lần khám này rất quan trọng nếu như sau này phát hiện ra bệnh nghề nghiệp)

KHÔNG CÓ KHẢ NĂNG LÀM VIỆC (được gọi là „neschopenka“)

  • Đây là tình huống khi bạn tạm thời không thể làm việc được vì lý do sức khỏe
  • Bạn hãy thông báo kịp thời cho chủ lao động hoặc cho cấp trên của mình về việc mình không đến làm việc
  • Bạn hãy yêu cầu bác sĩ cấp giấy chứng nhận không có khả năng làm việc „Neschopenka“ – và ngay lập tức gửi cho chủ lao động
  • Trong thời gian mất khả năng làm việc, bạn phải thực hiện các chỉ dẫn của bác sĩ
  • Trong giai đoạn mất khả năng làm việc (nghỉ ốm) này, bất cứ lúc nào cũng có thể xuất hiện cuộc kiểm tra nơi bạn ở (nếu họ xác định được, rằng bạn không chấp hành chế độ do bác sĩ đưa ra, họ có thể giảm khỏan tiền bù lương hoặc giảm tiền nghỉ ốm, thậm chí cắt nó luôn; trong 14 ngày nghỉ ốm đầu tiên, nó có thể là lý do cho việc chấm dứt quan hệ lao động)
  • Giai đoạn nghỉ ốm này phải được bác sĩ kết thúc bằng văn bản chứng nhận, cái bạn phải trao nộp cho chủ lao động

TIỀN NGHỈ ỐM - NEMOCENSKÁ

  • Đây là khỏan tiền bạn được nhận thay cho lương trong thời gian nghỉ ốm (bằng khỏang  60% lương)
  • Trong 3 ngày nghỉ ốm đầu tiên, bạn không nhận được tiền nghỉ ốm, từ ngày tiếp theo đến ngày thứ 14 tiền nghỉ ốm (bù thay lương) sẽ do chủ lao động trả, từ ngày thứ 15 trở đi khỏan tiền nghỉ ốm này sẽ được lấy ra từ bảo hiểm ốm đau; chỉ được nhận nhiều nhất cho 380 ngày
  • Bạn vẫn có quyền đòi trả tiền nghỉ ốm trong trường hợp tuy quan hệ lao động đã kết thúc nhưng bạn bị ốm trong thời gian dưới 7 ngày, tính từ ngày kết thúc hợp đồng.

TAI NẠN LAO ĐỘNG

  • Đây là tai nạn xảy ra khi đang làm việc hoặc có liên quan đến công việc
  • Bao giờ bạn cũng phải báo cho cấp trên biết về tai nạn lao động, dù nó xảy ra cho bạn hay cho người lao động khác
  • Chủ lao động phải ghi lại bằng văn bản tất cả các tai nạn lao động được báo cáo, bạn hãy đọc kỹ biên bản ghi tai nạn, trước hết là điều: ai là người chịu trách nhiệm về tai nạn này.
  • Khi bạn bị tai nạn lao động và được công nhận, bạn có quyền:

Đòi tiền đền bù thay cho khỏan thu nhập bị mất, đòi được trả các chi phí cần thiết cho việc chữa trị thương tích và tiền đền bù thương tích (do bác sĩ xác định)

  • Điều này cũng được áp dụng cho trường hợp bị mắc bệnh nghề nghiệp – bác sĩ xác định bệnh của bạn, cái xuất hiện do hậu quả từ việc thi hành công việc (nếu tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp dẫn đến cái chết của người lao động, chủ lao động phải trả các phí tổn liên quan đến tang lễ và trả tiền bồi thường cho người thân của người đã chết)

CHĂM SÓC NGƯỜI TRONG GIA ĐÌNH („điều khỏan - paragraf“)

  • Khỏan bù lương cho thời gian bạn nghỉ làm việc vì phải ở nhà chăm sóc người thân bị ốm (cũng áp dụng cho trường hợp chắm sóc con, tuy khỏe mạnh nhưng dưới 10 tuổi, khi trương học, nhà trẻ đóng cửa, ví dụ từ lý do có nạn dịch, có sự cách ly, hoặc trường hợp bản thân người đang chăm sóc đứa bé này bị ốm).
  • Ba ngày nghỉ đầu tiên bạn không nhận được tiền đền bù, từ ngày nghỉ thứ 4, bạn có quyền đòi tiền bù lương, cao nhất với mức 60% lương trung bình cho thời gian nhiều nhất là 9 ngày theo lịch (nếu bạn là người độc thân đang chăm sóc con, bạn có quyền đòi bù lương nhiều nhất cho 16 ngày)
  • Bạn phải chuyển bảo đảm đến cho chủ lao động bản khai mẫu được bác sĩ chứng nhận (nếu bạn cần phải chăm sóc con hay người thân trong gia đinh nhiều hơn 9 ngày (người bố/mẹ độc thân – hơn 16 ngày), bạn có quyền được nghỉ làm việc những không được nhận tiền đền bù lương cho thời gian này).

CÁC TRƯỜNG HỢP NGHỈ LÀM VIỆC

a) được nghỉ vẫn có lương:

  • thời gian bạn đi khám bác sĩ
  • thời gian tiến hành hôn lễ của bạn hoặc của con cái bạn
  • thời gian chỏ vợ đến nhà hộ sinh và về nhà
  • vợ/chồng, bạn đời hoặc con bị chết
  • thời gian dành cho việc tham dự tang lễ vợ/chồng, con, bố mẹ hoặc anh chị em
  • đi hộ tống thành viên gia đình trực hệ đến khám bác sĩ

b) được nghỉ không lương :

  • khi tham dự hôn lễ của bố/mẹ mình
  • khi chứng kiến vợ đẻ
  • khi hộ tống các thành viên gia đình khác (không trực hệ) đến khám bác sĩ
  • chuyển nhà (nhiều nhất 2 ngày)
  • đi tìm việc làm mới (nhiều nhất là nửa ngày /một tuần trong giai đoạn chuẩn bị cho hủy hợp đồng; nếu chủ lao động là người chủ động hủy hơp đồng với bạn thì thời gian nghỉ này được trả khỏan bù lương)

ĐIỀU SANG LÀM CÔNG VIỆC KHÁC

Chủ lao động phải điều bạn sang làm công việc khác trong trường hợp:

  • bạn không thể thực hiện được công việc hiện tại vì những lý do sức khỏe (do hậu quả của bệnh nghề nghiệp, có nguy cơ bị mắc bệnh này hoặc có nguy cơ xảy ra tai nạn lao động)
  • bạn có bầu, ở thời kỳ đang cho con bú, hoặc có con nhỏ mới sinh dưới 9 tháng tuổi (công việc đe dọa đến sức khỏe của bạn)
  • bạn làm việc ban đêm và theo thẩm định y tế của bác sĩ đưa ra thì bạn không đủ khả năng làm điều đó vv...

Chủ lao động có quyền điều bạn sang làm công việc khác, mà không cần sự đồng ý của bạn, khi:

  • bạn vi phạm kỷ luật lao động
  • bạn bị truy tố hình sự trong mối liên quan với công việc đang làm (chẳng hạn vì hành vi phạm pháp tham ô tài sản)
  • với các thay đổi công việc từ lý do khác thì chủ lao động phải thỏa thuận với bạn và tất cả các thay đổi này phải được ghi bằng văn bản vào hợp đồng lao động

ĐIỀU ĐI CÔNG TÁC XA

Trường hợp bạn được chủ lao động điều đi làm việc tạm thời ở địa điểm khác với nơi làm việc hiện thời, chủ lao động phải trả cho bạn phí tổn đi lại:

  • tiền ăn (cho trường hợp kéo dài ít nhất 5 giờ)
  • tiền xe (theo vé xe hoặc theo km đã đi)

Nếu bạn đã có giấy phép lao động của Phòng lao động (ÚP) cấp, trong giấy phép đó có ghi rõ nơi làm việc và chủ lao động không được phép cử bạn đi làm việc chỗ khác

GIAI ĐOẠN ĐƯỢC BẢO VỆ

  • Đây là giai đoạn, khi người chủ lao động không được phép hủy hợp đồng với bạn, chẳng hạn rơi vào thời gian đang nghỉ ốm, thời gian mang thai, thời gian nuôi con nhỏ và đang nghỉ nuôi con
  • điều này không có giá trị nếu quan hệ lao động được chấm dứt do hết hạn/hiệu lực của hợp đồng có thời hạn
  • giai đoạn được bảo vệ này cũng không áp dụng cho trường hợp nếu người chủ lao động hủy quan hệ lao động với bạn từ lý do là công ty hay một bộ phận của nó bị hủy bỏ
  • Ví dụ  1: Trường hợp bạn nhận được Thông báo hủy hợp đồng và trong giai đoạn chờ đợi kết thúc bạn bị ốm, thời hạn để hủy hợp đồng bị ngừng tính lại và sẽ được tiếp tục tính sau khi bạn đã khỏi ốm (lại đủ sức khỏe để làm việc)
  • Ví dụ 2: Trường hợp bạn nhận được Thông báo hủy hợp đồng trong thời kỳ đang mang thai, Giai đoạn được bảo vệ sẽ áp dụng cho bạn và Thông báo hủy hợp đồng lao động sẽ không có giá trị (ngay cả khi bạn chưa biết rằng mình đã có thai).

TIỀN BỒI THƯỜNG

Nó là cấp số nhân của lương tháng trung bình, cái mà chủ lao động phải trả cho bạn trong trường hợp bạn chấm dứt quan hệ lao động bằng việc thỏa thuận từ những lý do thay đổi cơ cấu, tổ chức hoặc từ những lý do, nêu ở dưới đây, chủ lao động ra quyết định hủy hợp đồng với bạn :

  • một tháng lương, nếu thời gian bạn làm việc cho chủ lao động dưới một năm
  • hai tháng lương, nếu thời gian bạn làm việc cho chủ lao động từ 1 đến 2 năm
  • ba tháng lương, nếu thời gian bạn làm việc cho chủ lao động trên 2 năm
  • Nếu bạn không thể tiếp tục làm việc được nữa vì lý do tai nạn lao động hoặc vì bệnh nghề nghiệp và chủ lao động muốn hủy hợp đồng lao động với bạn vì những lý do đó, tiền bồi thường sẽ bằng 12 lần lương tháng
  • Bạn không phải trả phí bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế từ khoản tiền bồi thường này, chỉ trả thuế (thu nhập)

CHỨNG NHẬN VỀ CÔNG VIỆC (trước đây  „zápočtový list“ - bảng tính tóan)

  • Chứng nhận về thời gian tồn tại quan hệ lao động
  • khi kết thúc quan hệ lao động, chủ lao động phải tự động cấp cho bạn chứng nhận này mà không cần phải xin xỏ nó
  • bạn có thể nộp cho chủ lao động (mới) bản cóp pi chứng nhận về công việc và giữ lại bản gốc

Chứng nhận về công việc phải bao gồm nội dung:

  • đây là loại công việc gì
  • thời gian làm việc từ khi nào đến khi nào
  • loại hình quan hệ lao động
  • (bạn) đạt được mức đánh giá nào
  • quan hệ lao động có bị chấm dứt vì lý do bạn vi phạm các trách nhiệm lao động hay không

Bạn còn cần các dữ liệu về mức thu nhập/lương trung bình để nộp cho phòng lao động  – nó có thể được làm trên văn bản chứng nhận riêng

December 2017 »
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31


Tento web používá k poskytování služeb, personalizaci reklam a analýze návštěvnosti soubory cookie.
Používáním tohoto webu s tím souhlasíte.